Top 5 lưu ý về hướng dẫn xem kịch cho người lần đầu

Lần đầu bước vào nhà hát, không ít khán giả mua nhầm suất, đến muộn rồi phải đứng chờ ngoài cửa, hoặc ngồi ở một góc khuất tầm nhìn. Đội ngũ bên mình đã gặp những tình huống này rất nhiều lần. Tin vui là chỉ cần chuẩn bị vài việc nhỏ, một buổi tối xem kịch có thể trở thành kỷ niệm đáng nhớ. Dưới đây là top 5 lưu ý mà chúng tôi thường chia sẻ với người mới, cùng những kinh nghiệm được đúc kết qua nhiều năm theo dõi sân khấu Sài Gòn.

Đi xem kịch lần đầu thường lúng túng ở đâu?

Tình huống hay gặp nhất là mua nhầm suất diễn. Có một khán giả từng kể với chúng tôi rằng anh đặt vé chiều thứ Bảy vì nghĩ đó là buổi tối. Hôm ấy anh có mặt đúng giờ ghi trên vé, nhưng cửa soát vé đã đóng khi vở mở màn. Một chi tiết nhỏ như vậy đủ làm hỏng cả buổi tối.

Phần lớn những buổi xem kịch mệt mỏi không xuất phát từ chính vở diễn. Nguyên nhân thường nằm ở khâu chuẩn bị. Người xem không biết nên ngồi ở đâu. Họ phân vân có nên mang theo con nhỏ hay không. Nhiều người cũng chưa quen với không khí phòng kín. Tất cả những điều này đều có thể học được, và bất kỳ ai cũng có thể quen dần sau một hai lần đi.

Nói gọn lại, năm lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn có trải nghiệm trọn vẹn hơn, từ lúc chọn vở cho tới khi bước ra khỏi nhà hát.

Chọn vở trước khi chọn ghế

Trước khi thanh toán, bạn nên đọc tóm tắt nội dung và xem vở thuộc thể loại nào. Kịch nói, kịch gia đình và kịch thiếu nhi có nhịp điệu rất khác nhau. Một vở về đề tài xã hội có thể khiến khán giả trẻ phải suy nghĩ rất nhiều. Ngược lại, kịch gia đình thường nhẹ nhàng và ấm áp hơn, dễ chạm đến cảm xúc của người lớn tuổi.

Thời lượng cũng đáng cân nhắc. Đa số vở diễn kéo dài khoảng 90 đến 120 phút, có thể kèm giải lao. Nếu đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, hãy ưu tiên vở ngắn hơn để mọi người không bị mệt. Những con số này chỉ mang tính tham khảo, vì mỗi đoàn có cách dàn dựng riêng. Bạn nên kiểm tra lại với nhà hát trước khi đặt vé, hoặc tham khảo thêm giá vé các vở kịch nói tham khảo để chủ động hơn về ngân sách.

Khi đọc tóm tắt, hãy tự hỏi mình đã sẵn sàng với một vở kịch hiện đại hay chưa. Kịch hiện đại đôi khi dùng nhiều ẩn dụ và cấu trúc không theo trình tự thời gian. Với người chưa quen, điều này có thể gây khó theo dõi lúc đầu. Không có gì sai ở đây, chỉ là bạn nên chọn vở phù hợp với bước đệm hiện tại của mình.

Ghế gần hay ghế xa: chọn sao cho vừa mắt

Ghế gần sân khấu cho phép bạn nhìn rõ ánh mắt và nét mặt diễn viên, nên cảm xúc đến nhanh và mạnh hơn. Đổi lại, góc nhìn có thể hơi chếch, và bạn phải ngửa cổ khá nhiều trong suốt buổi diễn. Ghế xa thì cho bạn bao quát toàn bộ dàn dựng, đặc biệt là những cảnh đông người hay chuyển động phức tạp trên sân khấu.

Không có vị trí nào tốt tuyệt đối. Hãy tự hỏi bản thân muốn xem gì. Nếu bạn say mê diễn xuất, hãy chọn chỗ gần. Nếu bạn thích thưởng thức tổng thể cách dàn cảnh và ánh sáng, một vị trí ở giữa hoặc hơi lùi về sau sẽ cân bằng hơn. Với sân khấu nhỏ, khoảng cách giữa khán giả và diễn viên gần hơn nhiều, nên người mới thường bất ngờ trước cảm giác gần gũi ấy. Bạn có thể tham khảo kỹ hơn về cách chọn ghế khi xem kịch ở sân khấu nhỏ trước khi đặt chỗ.

Với trẻ em, chúng tôi khuyên nên chọn chỗ không quá sát lối đi. Mỗi lần có người di chuyển qua hàng ghế, bé rất dễ bị phân tâm và muốn đứng dậy theo. Sơ đồ ghế và tầm nhìn từng khu vực nên được hỏi trực tiếp với nhà hát, vì mỗi nơi bố trí một kiểu khác nhau, không có công thức chung nào áp dụng cho mọi sân khấu.

Đến sớm để không phải vội

Bạn nên có mặt trước giờ diễn khoảng 20 đến 30 phút. Khoảng thời gian này đủ để nhận vé, gửi đồ, tìm đúng chỗ và ghé nhà vệ sinh. Đến sát giờ thường khiến bạn luống cuống, và tâm lý vội vàng sẽ theo bạn suốt buổi xem, làm việc đón nhận vở diễn kém trọn vẹn.

Hãy tắt chuông điện thoại trước khi vào phòng diễn. Tránh cúi nhìn màn hình sáng suốt buổi, vì ánh sáng ấy làm người ngồi bên cạnh khó chịu, nhất là trong những cảnh tối. Một mẹo thực tế từ kinh nghiệm của chúng tôi là luôn mang theo áo khoác mỏng. Phòng diễn kín thường lạnh hơn bạn tưởng, đặc biệt khi máy lạnh chạy đều suốt cả buổi.

Đọc sơ lược trước, để cảm xúc dẫn đường

Đọc qua tóm tắt trước giờ diễn sẽ giúp bạn dễ bắt nhịp câu chuyện hơn. Khi vở có nhiều thoại, bạn không cần hiểu hết ngay lập tức. Điều quan trọng là để cảm xúc dẫn dắt. Phần ý nghĩa thường sẽ rõ dần về sau, khi các mảnh ghép bắt đầu khớp lại với nhau.

Hạn chế trò chuyện trong lúc diễn. Quay phim và chụp ảnh chỉ nên làm khi nhà hát cho phép, và đa số nơi đều có quy định rõ ràng. Làm đúng điều này không chỉ thể hiện sự tôn trọng nghệ sĩ mà còn giữ không khí yên ắng cho cả khán phòng, để mọi người cùng đắm mình vào câu chuyện.

Ứng xử đúng mực trong suốt buổi diễn

Giữ trật tự khi diễn viên đang trong cảnh là điều cơ bản nhất. Vỗ tay đúng lúc cũng là một kỹ năng đáng học. Đừng vỗ tay khi cảnh chưa kết thúc, vì nghệ sĩ đang giữ nhịp cảm xúc và tiếng vỗ tay sớm có thể làm gián đoạn mạch diễn.

Nếu đi cùng trẻ em, hãy chuẩn bị trước cách kể sơ nội dung cho bé. Chỉ cần vài câu trên đường đến nhà hát là đủ. Khi bé hỏi giữa chừng, hãy trả lời khẽ và ngắn gọn. Đừng rời chỗ giữa màn, trừ khi thật sự cần thiết. Nếu phải ra ngoài, hãy chờ đến lúc chuyển cảnh hoặc giờ giải lao để không làm phiền người xung quanh.

Sau buổi diễn: ghi lại để lần sau chọn tốt hơn

Đừng vội rời nhà hát khi chưa kịp nghĩ lại. Hãy thử ghi ra hai đến ba điều bạn thích và một điều bạn chưa hiểu. Ghi chú này rất hữu ích khi chọn vở lần sau, vì bạn sẽ biết mình hợp với thể loại nào, phong cách dàn dựng nào và kiểu nhân vật nào.

Trò chuyện cùng người đi cùng về nhân vật, thông điệp hay cách dàn dựng cũng làm buổi xem kịch thêm đậm đà. Bạn có thể theo dõi thêm lịch diễn tại xem kịch ở Sài Gòn để mở rộng trải nghiệm đều đặn. Dần dần, bạn sẽ thấy mình hiểu sân khấu hơn nhiều so với lần đầu bước vào.

Mỗi nhóm khán giả nên ưu tiên điều gì?

Không phải lưu ý nào cũng quan trọng như nhau với mọi người. Người xem lần đầu nên dồn sức vào việc chọn vở và đến sớm. Người đi cùng trẻ em cần quan tâm nhiều hơn đến vị trí ngồi và cách giữ trật tự cho bé. Khán giả thường xuyên thì đã quen với nhịp nhà hát, nên họ hay chú trọng hơn vào việc ghi chép cảm nhận và trao đổi với người xem khác sau buổi diễn.

Thời lượng và số lần giải lao chỉ mang tính tham khảo. Hãy luôn kiểm tra lại với từng nhà hát trước khi lên kế hoạch. Nếu bạn đang tìm hiểu thêm về các lớp học diễn xuất tại TP.HCM vì muốn hiểu sâu hơn về sân khấu, đó cũng là một cách tiếp cận rất thú vị.

Câu hỏi thường gặp khi đi xem kịch

Nên mua vé trước bao lâu để có chỗ tốt?

Với vở đang được chú ý hoặc suất cuối tuần, bạn nên đặt trước vài ngày. Suất ngày thường đôi khi vẫn còn chỗ nếu mua sát giờ, nhưng vị trí sẽ hạn chế hơn nhiều so với lựa chọn ban đầu.

Trẻ dưới 6 tuổi có nên đi xem kịch không?

Điều này tùy vào từng bé và từng vở diễn. Bạn nên chọn kịch thiếu nhi có thời lượng ngắn, rồi hỏi nhà hát xem vở có phù hợp với độ tuổi đó không. Với bé nhỏ, một buổi ngắn và có tương tác thường dễ đi hơn.

Có cần hiểu trước nội dung để xem kịch không?

Không bắt buộc. Đọc sơ lược giúp bạn dễ theo dõi hơn, nhưng nhiều vở vẫn đủ sức chạm đến cảm xúc người xem dù họ chưa đọc gì. Hãy để cảm xúc dẫn đường và tận hưởng quá trình khám phá.

Nếu đến muộn thì có được vào không?

Thông thường nhà hát chỉ cho vào khi đến lúc chuyển cảnh hoặc giờ giải lao, để không làm gián đoạn người khác. Chính sách cụ thể nên hỏi trực tiếp nhà hát, vì mỗi nơi có quy định riêng.

Vé đã mua có được đổi hoặc hoàn không?

Điều kiện đổi hoặc hoàn vé khác nhau tùy đơn vị tổ chức. Bạn nên đọc kỹ quy định in trên vé hoặc hỏi trước khi thanh toán để tránh phát sinh bất ngờ.

Nếu chỉ nhớ được một điều từ bài viết này, hãy nhớ đến sớm và chọn vở đúng gu. Những việc còn lại, bạn sẽ dần quen qua từng buổi xem, và sân khấu sẽ tự dẫn bạn đi xa hơn.