Cách hát tự tin trên sân khấu cho người mới bắt đầu


Cách hát tự tin trên sân khấu không bắt đầu từ việc hát to. Với người mới, tự tin là biết dẫn dắt cảm xúc hồi hộp sao cho nó giúp bạn, chứ không phá hỏng bài hát. Bài viết này đi theo đúng trình tự tụi tôi vẫn hướng dẫn học viên ở các lớp học diễn xuất tại Sài Gòn.
Nhiều năm đứng cạnh sân khấu kịch và nhạc kịch, anh chị sẽ thấy gần như ai lần đầu cầm micro cũng run. Khác biệt nằm ở cách xử lý cái run đó. Người hát ổn không xoá được hồi hộp, họ chỉ biết cách để nó không quyết định mọi thứ.
Vì sao người ta run khi hát trước đông người

Run là phản ứng tự nhiên. Khi não nhận ra mình đang bị đánh giá, cơ thể tiết adrenaline. Tim đập nhanh, cơ hô hấp căng lên.
Hồi hộp có hai loại. Loại đầu giúp anh chị tỉnh táo hơn. Loại sau làm thở ngắn, ghìm giọng và quên lời. Mục tiêu là giữ phần hữu ích và giảm phần cản trở.
Dấu hiệu quen thuộc gồm giọng run ở những nốt đầu, hơi thở gấp giữa câu, tay siết micro đến mức lệch nhịp. Biết mình đang ở trạng thái nào là điểm bắt đầu để xử lý.
Bắt đầu từ hơi thở bụng

Hơi thở là nền tảng. Thở bằng ngực thì hát xong câu đầu đã hụt hơi. Hơi thở bụng giữ hơi lâu và đều hơn.
Bài tập đơn giản: đặt tay lên bụng, hít vào trong 4 nhịp, giữ 2 nhịp, thở ra chậm trong 6 nhịp. Vai đứng yên, không nhấc theo hơi.
Luyện khoảng 10 phút mỗi sáng. Tụi tôi từng có một học viên hát xong câu đầu là hết hơi vì thở hoàn toàn bằng ngực. Sau khoảng một tháng luyện hơi bụng, cô hát trọn đoạn điệp mà không cần lấy hơi giữa chừng.
Chọn bài hát đúng với sức mình

Đừng chọn bài chỉ vì đang thịnh hành. Chọn bài nằm trong quãng giọng thoải mái, những nốt hát được mà không cần gồng.
Thuộc lời là điều kiện cần. Đánh dấu sẵn chỗ cần lấy hơi trong từng câu để khi đứng trên sân khấu anh chị không phải phân vân.
Ghi âm bản tập rồi nghe lại. Những chỗ chưa vững thường bị bỏ qua khi tập, và chính đó là nơi cần luyện thêm.
Tập trên một sân khấu thu nhỏ

Nhiều người chỉ tập trong phòng riêng rồi đột ngột bước lên sân khấu lớn. Cú sốc môi trường khiến họ mất bình tĩnh ngay từ đầu.
Hát trước gương để quan sát khuôn mặt và cử động. Hát trước bạn bè để quen ánh nhìn của người khác. Quay video rồi tự nhận xét.
Mô phỏng tiếng ồn và ánh sáng: bật nhạc nền to hơn bình thường, đứng dưới nguồn đèn mạnh khi tập. Quen với những yếu tố này, anh chị sẽ ít bất ngờ hơn khi lên sân khấu thật.
Xử lý khi quên lời hoặc giọng bị lạc
Sự cố trên sân khấu là chuyện bình thường, kể cả với nghệ sĩ nhiều kinh nghiệm. Điều quyết định là phản ứng trong vài giây đầu.
Khi quên lời, đừng dừng hẳn. Ngân nga nhẹ hoặc gõ nhịp bằng chân để giữ mạch, chờ đoạn sau để nhớ lại.
Khi giọng bị lạc, hạ tông một chút và thở sâu. Đừng gồng, vì gồng làm mọi thứ tệ hơn. Nếu bị khoá cứng vì không dám nhìn khán giả, chọn ba điểm trong khán phòng và luân phiên nhìn giữa chúng.
Khán giả thường không biết anh chị sai ở đâu, miễn là anh chị vẫn bình tĩnh và tiếp tục.
Kết nối với khán giả bằng ánh mắt và cảm xúc
Hát hướng về người ngồi hàng cuối thay vì nhìn chằm chằm một người ở hàng đầu. Khi ánh mắt đi xa, hơi thở và giọng hát cũng mở rộng theo.
Cảm xúc cần khớp nội dung bài hát. Bài buồn đừng cười quá tươi, bài vui đừng ủ rũ. Muốn học thêm cách truyền cảm xúc, anh chị có thể tham khảo học diễn xuất ở đâu tại TP.HCM: các dạng lớp và cách chọn.
Lập lịch luyện tập và theo dõi tiến bộ
Tự tin đến từ luyện tập đều đặn. Tụi tôi gợi ý tập 3 đến 4 buổi mỗi tuần, mỗi buổi 30 đến 45 phút, gồm khởi động giọng, luyện hơi và tập bài chính.
Ghi nhật ký sau mỗi buổi: mức độ run, giọng có ổn định không, đoạn nào vấp. Đọc lại sau vài tuần sẽ thấy tiến bộ rõ rệt.
Buổi biểu diễn đầu tiên nên chọn không gian nhỏ, gần gũi. Nếu quan tâm đến các không gian như vậy, anh chị có thể xem thêm Nên chọn ghế nào khi xem kịch ở sân khấu nhỏ?.
Những sai lầm người mới thường gặp
Tập quá sức trước ngày diễn khiến giọng khản đúng lúc cần nhất. Bỏ khởi động và hát thẳng bài chính khi dây thanh chưa ấm. So sánh mình với ca sĩ chuyên nghiệp quá sớm rồi mất động lực.
Điều đáng so sánh nhất là bạn của hôm qua với bạn của hôm nay.
Câu hỏi thường gặp về hát tự tin trên sân khấu

Bao lâu thì hết run khi hát trước đông người?
Không có con số cố định. Với luyện hơi và tập sân khấu thu nhỏ đều đặn, nhiều học viên thấy khá hơn sau vài tuần. Run giảm rõ rệt thường cần vài tháng.
Có cần học thanh nhạc để hát tự tin không?
Không bắt buộc. Vài buổi với giáo viên giỏi sẽ giúp sửa đúng kỹ thuật hơi thở và phát âm, tiết kiệm thời gian tự mò mẫm.
Nên làm gì nếu quên lời giữa bài?
Giữ nhịp và đừng dừng hẳn. Ngân nga hoặc hát vài chữ đệm cho tới khi nhớ lại. Khán giả thường không nhận ra lỗi nếu anh chị không tỏ ra hoảng.
Hát tự tin có phải là hát to không?
Không. Hát tự tin là hát đúng, ổn định và có cảm xúc. Giọng vừa phải nhưng vững vàng hiệu quả hơn nhiều.
Tự tin trên sân khấu không đến trong một đêm. Hãy chọn một bước trong bài này và làm ngay tuần này. Nếu muốn tìm hiểu thêm về sân khấu và các vở diễn đang được quan tâm, anh chị có thể đọc Top 5 điều cần biết về sân khấu Thiên Đăng. Chúc anh chị sớm có buổi diễn đầu tiên thật tự tin.
Tham khảo thêm tại tại đây.