Mô hình AIDA giới thiệu vở diễn: kéo khán giả từ lướt xem đến mua vé

Mô hình AIDA là một công thức tổ chức nội dung quen thuộc trong tiếp thị nội dung gồm bốn bước thu hút, quan tâm, mong muốn và hành động. Kỹ thuật này giúp bài đăng trên fanpage dẫn dắt khán giả từ lúc lướt qua một tấm hình đến quyết định đặt vé cuối cùng. Mình áp dụng cách này nhiều năm nay khi làm truyền thông cho các vở diễn mới ở những sân khấu kịch Sài Gòn. Việc sắp xếp câu chữ theo tâm lý người xem thực sự tạo ra sự khác biệt lớn về doanh thu phòng vé.

Mô hình AIDA là gì trong việc bán vé kịch?

Công thức viết bài này tập trung trực tiếp vào tâm lý tiếp nhận thông tin của một người dùng mạng xã hội. Khán giả Sài Gòn lướt màn hình điện thoại mỗi ngày qua hàng trăm bài đăng khác nhau. Nếu bài giới thiệu vở kịch mới chỉ đơn thuần liệt kê diễn viên và giờ mở màn, người xem thường lướt qua ngay mà không để lại ấn tượng gì. Trí não chúng ta có cơ chế tự động sàng lọc nội dung khô khan. Mô hình AIDA giải quyết bài toán này bằng cách sắp xếp luồng thông tin theo một trình tự ưu tiên.

Bốn bước này rất rõ ràng. Đầu tiên, nội dung phải làm người đọc dừng mắt lại vài giây để chú ý vào bài đăng thay vì cuộn màn hình đi mất. Tiếp theo, bài viết lập tức cung cấp thông tin khơi gợi sự quan tâm về nhân vật chính hoặc bối cảnh không gian câu chuyện. Bước thứ ba tập trung vào việc tạo ra mong muốn xem kịch trực tiếp thông qua những điểm nhấn nghệ thuật, cuối cùng người viết đưa ra một lời kêu gọi hành động rõ ràng và cụ thể để khán giả lập tức thực hiện thao tác mua vé qua mạng.

Nhiều đạo diễn sân khấu thường chú trọng vào chiều sâu nghệ thuật của tác phẩm, trong khi khán giả đại chúng lại cần một lý do thực tế để bỏ ra 200.000 đồng mua vé. Khán giả không mua nghệ thuật trừu tượng. Họ mua một buổi tối giải trí hai tiếng đồng hồ.

Chữ A đầu tiên: Thu hút sự chú ý của khán giả lướt mạng

Phần quan trọng đầu tiên của một bài đăng mạng xã hội chính là tiêu đề và hình ảnh. Khán giả thấy một bài đăng về vở kịch mới trên ứng dụng Facebook thì họ chỉ dừng lại đọc tiếp nếu tấm hình đủ sức gây tò mò. Việc thiết kế một hình ảnh sắc nét thể hiện đúng đỉnh điểm kịch tính của tác phẩm mang lại hiệu quả rất lớn. Biểu cảm xuất thần của diễn viên gạo cội thường phát huy sức mạnh tức thì.

Bức ảnh đẹp mang lại lợi thế. Một nhân viên truyền thông cho sân khấu ở quận 10 từng đăng một đoạn thơ dài làm tiêu đề bài viết, vì thế lượng tương tác của bài đó cực kỳ thấp. Người lướt mạng không có đủ thời gian đọc và nghiền ngẫm dòng chữ mang tính văn chương đó. Về sau, bạn này đổi tiêu đề thành một câu hỏi thẳng về bi kịch gia đình mà nhân vật đang gánh chịu. Lượng bình luận hỏi giá vé tăng lên ngay lập tức.

Để hiểu sâu hơn về công thức này, anh chị xem trang web của học viện Khánh Hùng. Trên đó có bài giải thích mô hình AIDA là gì và cách áp dụng khi viết nội dung bán hàng. Anh chị muốn nắm chắc từng bước thì đọc thêm ở đây. Bài viết đó phân tích chi tiết từng yếu tố tâm lý của người đọc trực tuyến.

Chữ I: Khơi gợi sự quan tâm qua hoàn cảnh nhân vật

Sau khi khán giả đã dừng lại đọc tiêu đề, người viết cần tiếp tục giữ chân họ bằng chữ I trong mô hình. Bước này chính là thao tác khơi gợi sự quan tâm của người lướt mạng. Bài đăng đi sâu vào việc giới thiệu hoàn cảnh trớ trêu hoặc một mâu thuẫn lớn trong kịch bản mà nhân vật phải đối mặt. Khán giả đến rạp xem kịch cốt là để thưởng thức cách con người vượt qua khó khăn. Khán giả cần một câu chuyện hay.

Chữ I đòi hỏi người viết kể một phần câu chuyện nhằm tạo sự đồng cảm, do đó chúng ta tuyệt đối không kể hết những diễn biến quan trọng của vở kịch. Nếu nói toạc hết nút thắt kịch bản thì khán giả mất đi hứng thú xem trực tiếp. Người viết truyền thông chỉ cần mở ra một câu hỏi treo lơ lửng về nhân vật chính. Khán giả đọc sẽ tự liên hệ đến hoàn cảnh bản thân họ.

Chữ D: Tạo mong muốn xem kịch bằng nhận xét thực tế

Tiếp nối chữ I chính là chữ D mang ý nghĩa kích thích mong muốn. Khi khán giả đã quan tâm đến câu chuyện, bài viết phải thuyết phục họ rằng vở kịch này xứng đáng để xem. Mình thường chia giai đoạn này thành ba cách làm cụ thể nhằm giúp người đọc cảm nhận không khí tác phẩm.

• Bước 1: Giới thiệu dàn diễn viên quen thuộc. Khán giả Sài Gòn thường có thói quen đi xem kịch vì mến mộ lối diễn xuất thần của nghệ sĩ.
• Bước 2: Nêu bật phong cách đạo diễn. Một vở diễn có âm nhạc đầu tư kỹ lưỡng, trang phục cổ trang đẹp mắt luôn tạo sức hút mạnh mẽ.
• Bước 3: Đưa ra vài lời nhận xét thật của những người đã xem suất chiếu sớm hoặc các nhà chuyên môn dự buổi diễn dành cho báo chí.

Phản hồi thật sự rất hiệu quả. Khán giả có xu hướng tin tưởng vào những đánh giá khách quan của người xem trước, vì vậy việc trích dẫn những bình luận tốt sẽ nhanh chóng thổi bùng sự tò mò của họ. Những lời nhận xét này làm giảm bớt sự e ngại của người chưa từng đến rạp hát đó bao giờ. Sự tương tác trực tiếp với người diễn viên trên sân khấu là trải nghiệm sống động mà khán giả mong muốn có được.

Chữ A cuối cùng: Thúc đẩy hành động đặt vé ngay lập tức

Nhiều bài đăng quảng bá vở diễn viết nội dung rất hay, cảm xúc dạt dào nhưng lại quên mất bước quan trọng cuối cùng. Khán giả đọc xong phần mô tả cảm thấy xúc động và tò mò, nhưng họ hoàn toàn không biết làm thế nào để xem được vở kịch đó ngay tuần này. Mọi người thoát trang đi ngủ luôn. Thói quen mua sắm nhanh gọn của người dùng hiện đại không cho phép các bước đặt hàng quá phức tạp.

Phần cuối của mỗi bài đăng bắt buộc phải có thông tin hướng dẫn đặt vé cụ thể, vì khán giả sẽ không bao giờ tự tìm kiếm số điện thoại phòng vé trên mạng. Người phụ trách truyền thông cần ghi chú rõ ràng các thông tin cơ bản thiết yếu thành một danh sách dễ đọc. Các mục này bao gồm lịch diễn cuối tuần, thời gian suất chiếu lúc 20 giờ tối, và sơ đồ giá vé từng khu vực. Anh chị để lại số điện thoại đường dây nóng hoặc biểu mẫu đặt vé trực tuyến. Thông tin minh bạch giúp quy trình chốt vé diễn ra gọn gàng trong hai phút đồng hồ.

Nhược điểm thực tế khi áp dụng công thức viết bài này

Dù kỹ thuật viết nội dung có xuất sắc đến đâu, một bài đăng mạng xã hội tốt không bao giờ bù đắp được cho một tác phẩm nghệ thuật kém chất lượng. Đây là một giới hạn thực tế mà những người làm truyền thông sân khấu kịch thường xuyên đối mặt. Nội dung trực tuyến chỉ làm nhiệm vụ kết nối bước đầu chứ không đại diện cho giá trị biểu diễn. Kịch bản dở làm hỏng mọi thứ.

Công thức này chỉ có tác dụng kéo người xem đến rạp trong lần đầu tiên, trong khi chất lượng thật của kịch bản và diễn xuất mới là thứ giữ chân họ quay lại nhiều lần. Nếu vở kịch dàn dựng sơ sài và diễn viên chưa thuộc thoại, người xem mua vé lần đó sẽ sinh ra tâm lý cảnh giác với những bài đăng tiếp theo của sân khấu. Một sự kỳ vọng lớn lao bị vỡ mộng tại rạp hát sẽ tạo ra vô số lời phàn nàn trên các diễn đàn.